Save the date: Macht, onmacht en overmacht in de palliatieve zorg - 8 februari 2018

Thema 2018: Macht, onmacht en overmacht in de palliatieve zorg

Derde Congres “Teach as far as you reach: leervormen in palliatieve zorg”

Keynotespreker: Bart Keizer, filosoof en arts Levenseindekliniek Nederland

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het Forum Palliatieve Zorg, Odisee Hogeschool en Erasmushogeschool Brussel kennen een lange traditie van vorming en opleiding voor artsen, zorgverleners en vrijwilligers in de palliatieve zorg (basisopleidingen, postgraduaat en BanaBa Palliatieve zorg, BanaBa Psychosociale Gerontologie, ...). Maar, zoals we in de loop der jaren ondervonden, opleiden en vormen is meer dan alleen formeel en schools leren en is ook nooit eindig…

De kernvraag van ons tweede EPC-congres is nog steeds: hoe een blijvend leerklimaat op het werkveld van de palliatieve zorg introduceren?

Als zorgverleners in de supportieve en palliatieve zorg, respecteren we vergaand het privéleven van mensen, en de keuzes die ze over medische en andere beslissingen nemen, al dan niet in voorafgaande wilsverklaringen vastgelegd. Wat moet je daarvoor kennen als arts, als verpleegkundige, als zorgkundige, als psycholoog, als moreel consulent, als pastor? En wat leer je daarover thuis, op school, in het werkveld, in vormingen en opleidingen?

De figuur van de Griekse wijsgeer Socrates wordt hierbij als leidraad genomen: hoe kunnen we de socratische methode (“als manier om tot ware kennis te komen en dit via de anderen”) hanteren in leren over palliatieve zorg? Nadien wordt de socratische methode ook geïllustreerd in de workshops via diverse leervormen, die elk een aspect van palliatieve zorg trachten te ‘doorgronden’.

In navolging van vorig EPC-thema ‘kwetsbaarheid in de palliatieve zorg’ nemen we in 2017 het thema ‘angst bij levenseinde’ op, en hoe we via scholing/educatie hiermee als patiënt, naaste en als zorgverlener kunnen leren omgaan, en hoe we het geleerde (instrumenten, attitudes, kennis) optimaal aan anderen kunnen doorgeven.

We gaan allemaal sterven, maar als het zover is, zijn we allemaal ‘beginnelingen’ omdat we er geen ervaring mee hebben. De angst om te sterven (en voor de weg die er naartoe leidt) blijft. Waarom? Kunnen we ons daarop voorbereiden? Kunnen we vaardigheden en trucjes aanleren om het allemaal beter te zien aankomen en aan te kunnen? Wat is het verschil tussen doodsangst en doodsgerelateerde angsten, wat is vrees voor de dood en hoe kunnen we de verschillende angsten en vrezen op lichamelijk, psychisch, spiritueel/religieus en contextueel vlak (h)erkennen en er mee omgaan bij patiënten in de palliatieve en terminale fase?

Zorgverleners in palliatieve zorg krijgen ook te maken met angst, wat kan leiden tot onzekerheid, fouten maken, stress, burn-out, … en ook de relatie met de bewoner/patiënt sterk kan beïnvloeden. Hoe kunnen de zorgverstrekkers in dit opzicht meer voor zichzelf zorgen, leren ze zich op een andere manier op en open te stellen voor de angsten van hun zorgvragers?

CONGRESPROGRAMMA

9u00: Onthaal met koffie en gebak

9u15-9u45: Inleiding van het thema “Angst bij het levenseinde” door Prof. Dr. Wim Distelmans - professor palliatieve geneeskunde UZ Brussel, radiotherapeut-oncoloog, titularis Leerstoel ‘Waardig Levenseinde’ (deMens.Nu aan VUB), voorzitter Forum Palliatieve Zorg, MBE Omega en LEIF.

9u45-11u00: Lezing “Een mens lijdt dikwijls het meest door het lijden dat hij vreest” door Babs van den Bergh, Nederlandse filosofe en academica, bestuurssecretaris en adjunct-directeur VSNU (Vereniging Samenwerkende Nederlandse Universiteiten).

Gebaseerd op haar eigen ervaring met de ziekte en het overlijden van haar man en oud-Denker des Vaderlands René Gude, vraagt Babs van de Bergh zich af of het werkelijk mogelijk is het lot te omarmen ("amor fati"). Babs van den Bergh heeft het stervensproces van haar man, die zei niet bang te zijn voor de dood, van zeer dichtbij meegemaakt. In haar boek "Wat kan mij gebeuren" beschrijft Babs dit proces vanuit het perspectief van de nabije dierbare. Ze toont zich daarbij op haar kwetsbaarst, gaat geen taboes en kritische zelfreflectie uit de weg, en vertelt met dit persoonlijk verhaal tegelijkertijd ook dat van anderen. Babs van den Bergh denkt in deze lezing na over de vraag hoe we om kunnen gaan met een steeds langer wordend stervensproces en de daarbij horende angsten en vrezen. Hoe kunnen we vorm en betekenis geven aan dat wat zo verpletterend is...

Illustratrice Sabien Clement tekent ‘live’ tijdens de lezing.  

11u15-12u45: Paneldebat o.l.v. Guy Tegenbos (senior writer De Standaard) met onder meer:

  • Babs van den Bergh - filosofe, bestuurssecretaris VSNU
  • Patrick Wyffels - huisarts, auteur ‘De LEIFarts’
  • Lieve Lemey - ouderenpsychiater AZ St. Jan Brugge-Oostende
  • Joke Lemiengre - co-coördinator sTimul Zorgethisch Lab Lubbeek
  • Wim Distelmans - expert in palliatieve zorg

12u45-14u00: Middagpauze met uitgebreide broodjeslunch en dessertenbuffet

14u-15u30/15u30-17u00: 10 INTERACTIEVE workshops met diverse leervormen 

17u00: Receptie

 

 

Foto's: